بیان حقوق به زبان ساده
مطالبی که به آن میپردازیم:
چرا باید حقوق را به زبان ساده بیان کنیم؟
حتماً تا به حال به دادسرا یا دادگاه مراجعه کرده اید. قاضی و وکیل و مشاور حقوقی وقتی صحبت می کنند از اصطلاحاتی استفاده می نمایند که فهم آن برای حقوق نخوانده ها شاید دشوار باشد. حقوق علم پیچیده ای است و شاخه های مختلفی هم دارد. قوانین متعدد از حدود 100 سال قبل تصویب شده که هنوز هم اجرا می شوند. به عنوان فردی که به صورت روزانه با این این علم سر و کار دارد، هر روز بیشتر از قبل به این موضوع پی میبرم که شکاف عمیقی بین مردم و نظام حقوقی ما وجود دارد. علم حقوق باید از مقطع دبستان آموزش داده شود اما خبری از آموزش همگانی حقوق نیست و این جای تأسف دارد.
حالا باید چکار کرد؟ دست روی دست بگذاریم؟
پاسخ از نظر من منفی است. لازم است حقوق را در حد توانمان به صورت ساده و قابل فهم برای مردم توضیح دهیم تا هر فردی با سواد اولیه، با مفاهم و اصلاحاتی که در این حوزه استفاده می شود آشنا شود. همین آشنایی اولیه به مردم حس خوب اعتماد به نفس را خواهد داد. از طرف دیگر اگر در سایت های مختلف جستوجو کرده باشید با متن های حقوقی کسالت آور و خسته کننده ای روبرو میشود که شما را از ادامه مطالعه منصرف می کند. در ادامه مطالبی را در سایت قرار می دهیم که هدف اصلی آن آموزش و آگاهی رسانی بوده و مخاطب آن نیز عمدتاً حقوق نخوانده ها هستند.
دادسرا کجاست؟
در حقوق ایران دادسرا، نخستین مرجعی که پس از طرح شکایت، به موضوع رسیدگی کرده و مسئول انجام تحقیقات مقدماتی است دادسرا صرفاً به جرم رسیدگی می کند. حالا باید بررسی کنیم جرم چیست؟ به زبان ساده جرم هرگونه رفتاری است که برای آن توسط قانون مجازات تعیین شده باشد.
مثال بزنیم؟ قتل، سرقت، کلاهبرداری، توهین، تهدید، حمل قمه و شمشیر به قصد درگیری ….
در مقابل به موضوعات حقوقی مثل اختلاف حساب مالی، عدم اجرای تعهد، فسخ قرارداد، اقاله قراردادها و… در دادسرا رسیدگی نمیشود و صلاحیت رسیدگی به آن حسب مورد به عهده دادگاه حقوقی و یا شورای حل اختلاف میباشد.
پس تا حالا متوجه شدیم وقتی جرمی اتفاق می افتد دادسرا ورود پیدا کرده و بعد از تشکیل پرونده، تحقیقات را آغاز می کند. این موضوع را هم باید توضیح داد که دادسرا به طور کلی در دو فرض تحقیقات را شروع می کند. اگر جرمی که اتفاق افتاده، جرم قابل گذشت باشد مثل توهین، تهدید، افترا(تهمت)، خیانت در امانت، کلاهبرداری کمتر از 100 میلیون تومان و… در این صورت حتماً باید شاکی شکایت کرده باشد تا دادسرا بتواند وارد موضوع شود. و در سایر جرایم از قبیل جعل اسناد رسمی، سرقت، قتل و… که جرایم غیرقابل گذشت هستند، دادسرا به طریقی که از جرم مطلع شود باید ورود پیدا کند. البته این موضوع را نیز باید بگوییم که در جرایم غیرقابل گذشت هم منعی برای طرح شکایت از سوی شاکی خصوصی وجود ندارد.
دادسرا چه کارهایی را انجام می دهد؟
همانطور که گفتیم دادسرا تحقیقات مقدماتی را انجام می دهد.
تحقیقات مقدماتی به چه معناست؟
هر اقدامی برای جمع آوری دلایل، تحقیق از شاهدها، تحقیق از شاکی، تحقیقات محلی، معاینه محلی، احضار متهم، تحقیق از متهم و… جزئی از تحقیقات مقدماتی محسوب میشود. در واقع دادسرا، همه کارها اصلی پرونده را باید انجام داده، دلایل و مدارک را جمع آوری کند و متهم را احضار کرده و صورتی که متهم حاضر نشده باشد، وی را دستگیر کرده و سپس از متهم نیز تحقیق کرده و قرار تأمین کیفری صادر کند. بعد از صدور قرار تأمین کیفری و اخذ آخرین دفاع از متهم، قرار نهایی صادر میشود و دادسرا نظر نهایی خودش را اعلام می کند.
خب حالا ببینیم قرار تأمین کیفری چیست؟ در چه صورتی صادر میشود؟
در ادامه به این موضوع میپردازیم پس با ما همراه باشید.